Роналду ёки мураббий: айбдор ким?

Дарҳақиқат, бошидан айтай: Жорже Жезушнинг Криштиану Роналдуни захирада қолдириш қарори менимча тўғри. Роналдунинг ранжиганини тушунса бўлади, лекин шу баҳона билан миллий жамоа қароргоҳини тарк этиш — бу аллақачон ортиқча. Энди эса ҳис-туйғуларни бир четга қўйиб, вазиятни кетма-кет кўриб чиқамиз.

Миллий жамоа таркибини бош мураббий белгилайди — бу Португалияда ҳам, Мадейрада ҳам, ҳатто Ойда ҳам муҳокама қилинмайдиган қоида. Агар майдонга тушиш масаласи футболчининг исми ва мақомига боғлиқ бўлиб қолса, демак, жамоани энди мураббий эмас, бошқа омиллар бошқара бошлаган. Миллий терма эса, қай даражада буюк бўлмасин, бир инсон атрофида қурилмаслиги керак.

Қолаверса, Жорже Жезуш Роналдуни фақат ижтимоий тармоқлардаги видеолар орқали танимайди. Улар ўтган мавсумни «Ан-Наср»да бирга ўтказишди ва Саудия Арабистони чемпиони бўлишди. Шу боис Жезуш 41 ёшли ҳужумчининг жисмоний ҳолатини яхши биламан, 11 кундаги тўрт ўйин учун юкламасини олдиндан режалаштирганман, деб айтса, бунга ишониш учун асос бор. Мураббийнинг сўзларига кўра, улар аввалданёқ Норвегия ва Данияга қарши сафар ўйинларида Роналду майдонга тушмаслиги ҳақида келишиб олган.

Аммо кейинги воқеаларда менга ёқмаган жиҳатлар бошланади.

Норвегияда Жезуш барибир Роналдуга ўйинга тайёргарлик кўришни буюрди. Криштиану тахминан 20–30 дақиқа давомида қизиди, аммо охиригача захирада қолди. Португалия 2:1 ҳисобида ғалаба қозонди, ҳал қилувчи голни эса Гонсалу Рамуш урди. Ўйиндан сўнг Роналду дарҳол кийиниш хонасига йўл олди, Жезуш эса кейинроқ тан олди: капитан ундан жуда хафа бўлган. Ҳатто мураббийнинг ўзи ҳам битта хатосини эътироф этди — Роналдуни қизишга жўнатишни кечроқ бошлаш керак эди, деди.

Бу ерда Роналдуни тушуниш осон. Миллий жамоанинг 41 ёшли афсонасини ярим соатга яқин қиздириб, майдонга тушишга умид уйғотиб, кейин лавкада қолдириш — жуда ноқулай ҳолат. Тактик жиҳатдан бу тўғри қарор бўлиши мумкин, лекин инсон сифатида буни ёқимли деб бўлмайди.

Шундан сўнг Жезуш Данияга қарши ўйин олдидан матбуот анжуманига чиқди ва барчасини очиқ матнда айтди: агар ҳеч нарса ўзгармаса, асосий таркибда яна Рамуш тушади; агар Роналду керак бўлса — майдонга чиқади, керак бўлмаса — йўқ. Мақом фақат ҳурматни таъминлайди, лекин алоҳида имтиёзлар бермайди. «Жамоада қарорларни мен қабул қиламан» деган маъно очиқ эшитилди.

Криштиану асосий таркибдан ташқари қолиши ҳақида бу матбуот анжуманидан билгани йўқ. Жезушнинг айтишича, режа аввалдан муҳокама қилинган. Шунинг учун мураббийни гўё Роналдуни журналистлар орқали факт олдида қолдирди, деб айблаш тўғри бўлмайди.

Аммо бутун мамлакат олдида «бу ерда ким бошлиқ» эканини бунчалик очиқ таъкидлаш шарт эди-ми? Мана шу савол очиқ қолади. Баъзан мураббийнинг ҳокимияти айнан шу ҳақда микрофон орқали эслатишга ҳожат қолмаганида ҳам яққол кўринади.

Кейин эса баҳсни мен учун ҳал қилиб қўйган воқеа рўй берди.

Роналду хафа бўлиши мумкин эди. Мураббий билан тортишиши мумкин эди. Изоҳ сўраши, тушунтириш талаб қилиши мумкин эди. Кейинги ўйинда ўн дақиқа майдонга тушиб, гол билан жавоб қайтаришга уриниши мумкин эди.

Аммо у бошқача йўлни танлади: Жезушнинг матбуот анжуманидан ва Федерация президенти Педру Проэнса билан суҳбатдан сўнг миллий жамоа қароргоҳини тарк этишга қарор қилди. Буни ҳам Криштианунинг ўзи, ҳам Португалия футбол федерацияси тасдиқлади. Роналду эса кейинроқ ўз қарори сабаблари ҳақида «ҳақиқатни» айтиб бераман, деб ваъда берди. Шу боис ҳозирча нуқта эмас, фақат нуқта-вергул қўйиш мумкин.

Аммо ҳозирча маълум бўлгани шу: капитан кетди, жамоа эса ўйнашда давом этди.

Бу сафар футбол Роналдуга нисбатан айни дамда жуда шафқатсиз бўлди.

1 октябрь куни Португалия Копенгагенда Данияга қарши Роналдусиз майдонга тушди ва 4:2 ҳисобида ғалаба қозонди. Ҳисобни Жоау Канселу Рамушнинг узатмасидан кейин очди. Дамсгор ҳисобни тенглаштирди. Кейин эса Рамушнинг ўзи Бруну Фернандеш билан комбинациядан сўнг гол урди. Иккинчи датча голидан кейин ҳам Португалия йўқолиб қолмади: Витинья 3:2 қилди, Жоау Феликс эса якуний ҳисобни ўрнатди — 4:2. Уч турдан сўнг Жезуш жамоасида 9 очконинг барчаси бор ва гуруҳда 6 очколик устунликка эга.

Энди эса Криштиану учун энг нохуш статистика. Норвегияда унинг ўрнига майдонга тушган Гонсалу Рамуш ғалаба голини урди. Тўрт кун ўтиб, Данияга қарши ўйинда Рамуш яна асосий таркибда майдонга тушди — бу сафар бир гол ва бир голли узатма билан.

Яъни барча можаро атрофида айланган шу икки ўйинда Роналдунинг ўрнини эгаллаган футболчи икки гол ва бир голли узатма билан жавоб қайтарди.

Албатта, Данияга қарши битта ўйин Португалия Роналдусиз кучлироқ, деган хулоса учун етарли эмас. Бундай хулоса чиқаришга ҳали эрта — ахир батареясиз соат ҳам кунига икки марта тўғри вақтни кўрсатади.

Бироқ энди «бу жамоа Роналдусиз умуман ўйнай олмайди» деган гапни айтиш ҳам анча қийинлашди.

Йигирма йилдан ортиқ вақт давомида Португалияни Роналдусиз тасаввур қилиш деярли мумкин эмасди. У терма жамоа тарихида ҳам ўйинлар, ҳам голлар бўйича мутлақ рекордчи. Лекин энди, жуда катта танаффусдан сўнг, савол туғилади: ишлаётган, натижа бераётган жамоани Роналду учун қайта қуриш шартми ўзи?

Эҳтимол, бу бутун ҳикоянинг энг оғриқли нуқтаси. Миллий жамоа ундан мустақил равишда ўз ҳаётини давом эттираётганини англаш.

Жезуш мулоқотда идеал эмас, лекин футбол нуқтаи назаридан Рамушни танлашга тўла ҳақли. Роналду эса бўлиб ўтган воқеалардан ранжишга ҳақли, лекин миллий жамоа қароргоҳини тарк этиш — бу мутлақо бошқа даражадаги реакция.

Криштиану ўз версиясини оммага айтиб бермагунча, унга нисбатан кескин ҳукм чиқаришга шошилмаслик керак.

Ҳусанов ҳақида қизиқ фактлар маълум қилинди

“Башакшеҳир” Шомуродовга эркинлик беради