Про-лигада нима гаплар?

Суперлига баҳслари ёзги танаффусни якунлаб навбатдаги босқични бошлаш арафасида турибдилар. Про-лига мусобақаси эса ўтган ҳафтада ёзги таътилга чиқди. Шу тариқа дастлабки икки давра баҳслари якунига етганидан кейин про-лига ҳам энди дам олади. Янгиланган форматда ўтаётган қуйи лигамиз мухлис ва мутахассисларда қандай таассурот қолдирмоқда? Чиндан ҳам у ерда ўсиш борми? Ҳар ҳолда дастлабки давралардан кейин ҳаминқадар хулосаларга эга бўлдик.

Маълумки, бу йилдан эътиборан Про-лига деб номланган мусобақа иккита гуруҳга ажратилиб, унда клублар “А” ва “В” гуруҳларига бўлинганди. Ўз номига мос равишда етакчи жамоалар “А” гуруҳидан ўрин олганди. “В” гуруҳига эса ўртамиёна ва лига дебютантлари киритилган.  Янгича форматдаги мусобақага чиндан ҳам бошида қизиқиш бошқача бўлди десак адашмаймиз. Барибир “В” гуруҳига нисбатан “А” гуруҳидаги жамоаларга эътибор юқорироқ эди. Боиси, Суперлигага йўл оладиган клуб ушбу гуруҳдан жой олганлиги барчага маълум. Янада аниқроқ айтадиган бўлсак, Суперлига учун курашда “Андижон”, “Машъал” ва “Сурхон” жамоалари яққол фаворит эканликларини амалда исботлмоқдалар. Иккинчи давра баҳслари якунига кўра учала клубнинг кўрсаткичлари бир хил, фақат тўплар нисбатига термизликлар 1-ўринда. Лекин умумий маънода ушбу жамоаларнинг кучлари тенг келмоқда. Эътибор берган бўлсангиз Муборакнинг “Машъал” жамоаси анча вақтгача якка пешқадам бўлиб келди. Лекин Александр Хомяков жамоасининг кутилмаганда Ҳаққулободда “Норин”га 1:2 ҳисобида мағлубиятга учрагани “Андижон” билан “Сурхон”га қўл келди. Умуман айтганда, “А” гуруҳида чиндан ҳам кураш жуда жиддий ва қизғин тус олди. Ҳали навбатдаги босқич бундан-да қизиқарли ўтиши шубҳасиз. Чунки катта эҳтимол билан кучлик учликка Самарқанднинг “Динамо” клуби ҳам қўшиладигандек. Боиси бош мураббий Даврон Файзиев жамоасининг асосий кучини ёздан бошлаб кўришларини бир неча бор айтди ва бу борада таркиб ҳам кучайтириб бориляпти. Шу билан бирга ёзгача бўлган мавсум давомида бир қатор клубларда мураббийлар ўзгаришига ҳам гувоҳ бўлдик. Айнан “Динамо”да биринчилардан бўлиб мураббий ўзгартирилди. Учқун Қобилов бош мураббий лавозимидан озод этилиб, ўрнини Даврон Файзиев эгаллади. Аммо айтиш мумкинки, жиззахлик мутахассисга жамоани оёққа турғазиш осон бўлмади. Шунингдек, “Истиқлол”да Усмон Асқаралиев истеъфога чиқарилди ва ўрнини Сергей Лебедев эгаллади. “Шўртан”ни бошқариб келаётган Асрор Алиқулов тушунарсиз сабабларга кўра истеъфога чиқарилди. Ёрқин Назаров эса у ерда иш бошлади. “Орол”да эса Қувват Тўраев Неъматилло Қуттибоевга алмаштирилди. “Сурхон”ни бошқариб келаётган Дилшод Нуралиевнинг ишдан кетиши эса кутилмаган ўзгаришлардан бири бўлди. Аммо унинг ўрнига тайинланган Игорь Шквирин эса интригани янада қизитадиган бўлди. Нуралиев эса Ўзбекистон ёшлар терма жамоасида бош мураббий сифатида фаолиятини давом эттириши маълум бўлди.

Бундан ташқари, “Норин”га устозлик қилаётган Вали Келдиев ҳам ёзги танаффус арафасида у ердан кетди. Бунга сабаб клубда молиявий томондан муаммолар пайдо бўлганлиги билан боғлиқ. Тўғри, Келдиевнинг ўзи соғлиги билан боғлиқ муаммо туфайли “Норин”дан кетганини айтаётган бўлса-да, асл сабаби бошқа. Дарвоқе, пул ҳақида. ПФЛ ҳар қанча Про-лига клубларини тартибга солишга уринмасин барибир жамоаларда қандай мақсад учун курашиш фалсафаси етишмаётгандек. Айниқса, “В” гуруҳида жойлашган иштирокчилар ҳақида кўпчилик томонидан илиқ фикрлар эшитмадик. У ердаги аксарият клубларни доимгидек номигагина қатнашаётгани ойдек равшан. Олдинлари эски биринчи лигада тотализатор деган тушунчанинг анча авж олаётгани ҳақида эшитгандик. Бу йил-чи? Афсуски, ҳали ҳамон ушбу иллатнинг мавжуд эканлиги ҳақида эшитиб турибмиз. Айниқса, бу ҳолат “В” гуруҳида амалда бўлиб келаётгани ҳақида маълумотлар келиб тушмоқда. Ҳаттоки, айрим жамоаларнинг айнан ўша тотализатор орқали кун кечираётгани борасида ҳам гап-сўзлар йўқ эмас. Бунинг устига “Ифтихор” жамоасида рўй берган хунук воқеа ҳам футболимизда ҳали кўп иш қилиш кераклигини кўрсатиб қўйди.

Очиғи, про-лиганинг аксари жамоаларида пул йўқ. Уларни молиялаштириш етарли даражада эмас. Бундай пайтда нима бўлади? Охири жамоаларнинг айрим иштирокчилари пул топиш мақсадида қинғир ишларга қўл уришига мажбур бўлади. Тўғри, ЎФА билан ПФЛ бу масалада жиддий курашиб келаётгани ҳам ҳақиқат. Бироқ буни дабдурустдан ҳал қилиш ҳам амримаҳол. Лекин бу йилдан бошлаб қуйи лигада ҳам ислоҳотлар бошланганини эътироф этиш керак. Буни аввало про-лига деб номи ўзгартирилгани ва формат янгилангани билан боғлаш мумкин. Лекин ҳали бу ерда қилиниши керак бўлган ишлар жуда кўп. Масалан, футболчиларнинг тартиб-интизоми, хулқ-атвори алоҳида мавзуга айланган. ПФЛнинг айнан тартиб-интизом масаласида чиқараётган қарорларининг аксари про-лига жамоаларига ва айниқса, “В” гуруҳи иштирокчиларига тегишли бўлиб қолмоқда. Про-лигада бир ижобий ўзгаришга ҳам кўз юмиб бўлмайди. Бу айниқса “А” гуруҳи билан боғлиқ. У ерда ўз олдига жиддий вазифаларни қўйган клублар жамланган. Шу сабабли “А” гуруҳида ўйин сифати ҳам бир мунча ижобийликдан дарак бермоқда. Лекин ҳали олдинда ўйинлар кўп. Худди Суперлига сингари про-лигада ҳам асосий баҳслар энди бошланади. Аммо бу ибора асосан фақат “А” гуруҳи иштирокчиларига тегишли бўлиб қолмоқда. “В” гуруҳида эса ҳаммаси юзакидек...

Шуҳратбек Жўраев тайёрлади.