Ўзбекистон терма жамоаси илк Жаҳон чемпионатига уч мураббий билан етиб келди

Ўзбекистон миллий терма жамоаси ўз тарихидаги илк Жаҳон чемпионати йўлланмасини қўлга киритиш учун узоқ ва мураккаб йўлни босиб ўтди. Бу муваффақиятда уч нафар мураббийнинг ҳиссаси бор. Авваламбор, мамлакат футболи учун тарихий натижанинг пойдеворини словениялик мутахассис Сречко Катанец қўйди.

Унинг бошқаруви остида "Оқ бўрилар" 2024 йилги Осиё кубогида чорак финалгача етиб борди. Ўша босқичда Ўзбекистон пенальтилар сериясида кейинчалик чемпионликни қўлга киритган Қатарга мағлуб бўлди. Бироқ ўша пайтнинг ўзидаёқ Катанецнинг саломатлиги билан боғлиқ муаммолар сезила бошлаган эди. Жаҳон чемпионати саралаши давомида у бир неча бор жамоани уйидан туриб бошқаришга мажбур бўлди ва оператив раҳбарликни ёрдамчиларига топширди.

Катанецнинг ўзи ҳам навбатдаги саломатлик инқирози унинг фаолиятидаги охирги нуқта бўлишини айтганди. Натижада Ўзбекистон ҳал қилувчи босқичдаги йўлланмани Тимур Кападзе раҳбарлигида қўлга киритди.

Кападзе ўзбек футболида катта шахс ҳисобланади. Собиқ футболчи миллий терма жамоа сафида 119 та учрашув ўтказган. Мураббий сифатида эса у Ўзбекистонни 2024 йилги Олимпиадага олиб чиққан эди. Шу тариқа Кападзе мамлакат футболи тарихидаги икки энг йирик ютуққа бевосита алоқадор бўлди. Бироқ Жаҳон чемпионатига у бош мураббий сифатида эмас, балки Фабио Каннаваронинг ёрдамчиларидан бири сифатида йўл олди. Бу қарор ҳозирча турлича баҳоланмоқда.

Балким, Жаҳон чемпионати давомида 52 ёшли италиялик мутахассис бу ҳақдаги фикрларни ўзгартирар. Ҳозирча эса Фабио Каннаваро буюк футболчи бўлгани ҳолда мураббийликда унчалик катта натижаларга эришмаган. У Саудия Арабистонининг "Ан-Наср" клубидан муддатидан олдин истеъфога чиқарилган. Кейинроқ Хитой терма жамоасидан ҳам кетган. Европа клубларида эса "Беневенто", "Удинезе" ва Загребнинг "Динамо" клубларида шартномасини охиригача бажара олмаган.

Ўзбекистон футбол раҳбарларини унинг номзоди нимаси билан жалб қилганини тушуниш қийин. Аммо Каннаваронинг мотивацияси аниқ. Бу нафақат катта молиявий шартнома, балки 20 йил аввал футболчи сифатида ютиб олган Жаҳон чемпионатига энди мураббий сифатида қайтиш имконияти ҳамдир.

Шу билан бирга, Каннаварони ҳозирча танқид қилиш қийин. Ўзбекистонга келганидан кейин у ва унинг штаби мамлакатда 40 кун давомида иш олиб борди. Улар ҳар куни бир ёки икки учрашувни кузатиб боришди. Каннаваро маҳаллий чемпионатнинг юқори интенсивлигига дарҳол эътибор қаратди ва ички чемпионатда ўйнаётган терма жамоа номзодлари учун қўшимча йиғинлар ўтказиш ғоясини илгари сурди.

Назорат учрашувларида ҳам Ўзбекистон муносиб кўринди. Жамоа кўплаб асосий футболчиларисиз Уругвайга қарши яхши ўйин кўрсатиб, 1:2 ҳисобида мағлуб бўлди. Мисрни эса Муҳаммад Салоҳ бошчилигидаги энг кучли таркиби билан 2:0 ҳисобида мағлуб этди. Шунингдек, Эрон, Габон ва Венесуэлага қарши баҳслар ҳам дуранг билан якунланди. Жорий йилда Ўзбекистон душанба кунги Нидерландияга қарши учрашувга қадар фақат Канадага 0:2 ҳисобида ютқазган эди.

Ҳозирда мураббийлар штаби ҳал қилаётган асосий масалалардан бири Эрон чемпионатида ўйнаган футболчиларнинг функционал ҳолатидир. Форс кўрфазидаги ҳарбий ҳаракатлар туфайли улар февраль ойи охиридан бери амалда ўйин амалиётисиз қолган. Бундай футболчилар беш нафар: Ашурматов, Ўрунов, Ҳамробеков, Машарипов ва Сергеев. Уларнинг камида тўрт нафари терма жамоанинг муҳим фигуралари ҳисобланади.

Бундан ташқари, Ўзбекистон тиззасидаги оғир жароҳат сабаб асосий ҳимоячилардан бири Алиқуловни йўқотди. Каннаваро уни ҳатто "Манчестер Сити" футболчиси Абдуқодир Ҳусанов мавжуд бўлган шароитда ҳам алоҳида таъкидлаб келган эди. Нидерландияга қарши баҳсда эса ўнг қанот ҳимоячиси Алижонов майдонга туша олмади. Унинг Жаҳон чемпионати гуруҳ босқичидаги илк учрашувни ҳам ўтказиб юбориш эҳтимоли бор.

Каннаваронинг ёш футболчиларга ишонч билдираётгани ҳам диққатга сазовор. Саралаш босқичида ўйнамаган 22 ёшли ҳимоячи Ўрозов яна асосий таркибда майдонга тушди. Ҳа, айнан у Нидерландиянинг янги футболчиси Саммервиллнинг юришини тўхтатишга улгурмай, пенальтига сабаб бўлган қоидабузарликни амалга оширди. Бироқ умуман олганда самарқандлик футболчи яхши таассурот қолдирди.

Учрашувнинг бошида Мален ва Рейндерс қулай имкониятлардан фойдалана олмади. Кейинчалик эса ўзбекистонликлар ҳимояда тартиб ўрнатишди. Аввалига жамоа иккинчи рақам остида ўйнаб, тўпни тезроқ Шомуродов, Ўрунов ва Файзуллаев томон етказишга ҳаракат қилди. Биринчи бўлим сўнгги дақиқаларида эса ҳатто майдонда кичик устунлик ҳам кузатилди.

Шунга қарамай, ўйин назорати асосан голландияликлар томонида бўлди. Иккинчи бўлимда улар устунлик қилди, аммо ўз имкониятларини амалга ошира олмади. Асосий дарвозабон Вербрюггеннинг жароҳати ҳам жамоа режаларига таъсир қилди.

Бу ўйин натижасидан қатъи назар, Ўзбекистон учун топ даражадаги рақибга қарши муҳим тажриба вазифасини ўтади. Жамоа ҳатто ижобий натижага ҳам яқин келди. Ҳамдамовга узатилган тўпдан кейин у кетма-кет икки марта Тилнинг қўлига тегди. Иккинчи тегиш жарима майдони ичида бўлган бўлса-да, видеотакрордан кейин ҳакам қизил карточка биринчи вазият учун кўрсатилиши керак деган қарор чиқарди. Шу сабаб Ўзбекистон пенальтига эга бўлмади.

Бироқ жамоа сон жиҳатидан устунликдан фойдаланди. Рикошетлардан кейин тўп Сергеевга келиб тушди ва у ҳисобни тенглаштирди.

Афсуски, сенсацион дурангни сақлаб қолишнинг иложи бўлмади. Абдуқодир Ҳусанов бир неча дақиқа ичида қаҳрамондан омадсиз футболчига айланди. Аввал у Рейндерснинг зарбасини дарвоза чизиғидан қайтарди. Кейин эса ўз жарима майдонида қоидабузарлик қилиб, иккинчи пенальтига сабабчи бўлди. Гакпо бу имкониятдан унумли фойдаланиб, дубль қайд этди.

Бу ҳам "Оқ бўрилар" учун муҳим сабоқ бўлди. Ўйиндан кейин жамоалар ёпиқ режимда яна иккита қўшимча 30 дақиқалик бўлим ўтказишди. Колумбияга қарши Жаҳон чемпионатидаги илк учрашувга эса бир ҳафтадан сал кўпроқ вақт қолди.

Каннаваро таъкидлаганидек, унинг жамоаси йўқотадиган ҳеч нарсага эга эмас. Мутахассис майдонда бор кучини берадиган ҳақиқий жангчиларни кўришни истайди.

"Биз учун бу аввало ўрганиш, тажриба тўплаш ва янги босқичга чиқиш имконияти. Агар кучли рақибларга қарши яхши натижалар кўрсатсак, жуда хурсанд бўламиз. Агар натижалар кутилганидек бўлмаса ҳам, бу тушкунликка сабаб бўлмайди. Биз бошлаган катта лойиҳани давом эттирамиз", — деди Каннаваро.

Италиялик мутахассис яна бир бор асосий мақсад фақат Жаҳон чемпионати эмаслигини таъкидлади. Унинг фикрича, жамоа олдидаги катта вазифалардан бири келаси йил январь ойида бўлиб ўтадиган Осиё кубогида муваффақиятли иштирок этиш ҳисобланади.