Ҳикару Накамура: FIDE Twitter'га ҳаддан ортиқ эътибор бермоқда

Ҳикару Накамура ўтган йили паст даражадаги бир қатор турнирларда нисбатан кучсиз рақибларни мағлуб этиб, Номзодлар турнирига йўл олгани билан шахмат оламида катта шов-шув келтириб чиқарган эди. Бироқ гроссмейстер бундан афсусланмайди ва унинг ўрнида бўлган ҳар қандай шахматчи ҳам айни шароитда худди шундай йўл тутган бўларди, дея таъкидлайди.

Дунёнинг иккинчи рақамли шахматчиси регламентдаги имкониятдан фойдаланди: унга кўра, саралаш даврида камида 40 та FIDE рейтингли партия ўйнаган ва Номзодлар турнирида иштирок этиш ҳуқуқига эга бўлганлар орасида энг юқори рейтингга эга шахматчи мусобақага йўл олади.

Жаҳон рейтинги етакчиси Магнус Карлсен чемпионлик циклида қатнашишдан тўлиқ воз кечгач, Накамура автоматик тарзда иштирок этиш ҳуқуқига эга энг юқори рейтингли шахматчига айланди ва фаоллик талабини ҳам бажарди. Кейинчалик у Номзодлар турнирига олиб борган йўлини “Микки Маус йўли” деб атади.

Накамуранинг рақиблари эса анъанавийроқ йўлни танлашди —  Jahon kubogi, Grand Swiss ёки йиллик FIDE Circuit  доирасидаги элита турнирларида иштирок этиб, қолган етти ўрин учун жон-жаҳдлари билан курашишди.

Накамура ўз “саёҳати”ни ижтимоий тармоқларда фаол ёритиб борди: 2700 Элўдан юқори рейтингга эга супергроссмейстер билан Луизиана штати чемпионати ёки  Iowa Open каби турнирларда тўқнаш келиш имкониятидан ҳайратга тушган рақиблари акс этган видео ва суратларни жойлаб борди.

"Бу баҳсларнинг барчаси — мутлақо бемаънилик”, — деди Накамура "Reuters"га. — “Ҳар бир шахматчи ўйинни билади. Улар оптимал натижага эришиш учун қўлидан келганини қилади — худди доска ортида ўйнаётгандек.

Менимча, одамларнинг аксарияти буни муаммо деб кўрмади. Мен ҳам бунда муаммо кўрмайман, чунки биламан: менинг ўрнимда бўлган ҳар қандай ўйинчи айнан шундай йўл тутган бўларди.”

Накамура ўтмишда ҳам бошқа шахматчилар Номзодлар турнирига чиқиш учун “тизимни айланиб ўтганини” эслатди. Бироқ унинг стратегияси ФИДЕ раҳбарияти томонидан салбий қабул қилинди ва цикл давомида элита шахматчиларнинг кучсиз рақиблар устидан қозонган ғалабалари орқали рейтинг очколарини кўп йиғишига йўл қўймасликка қаратилган қоида жорий этилди.

FIDE "Reuters"га ўзгариш техник зарурат бўлганини билдирган бўлса-да, Накамура буни ижтимоий тармоқлардаги салбий резонансдан кейин унга қарши қилинган “қарши зарба” деб атади.

“Менимча, FIDE Reddit ва Twitter'даги изоҳларга ҳаддан ортиқ эътибор беради. Улар жамоатчилик фикри деб ҳисоблаган нарсага импулсив тарзда муносабат билдиради. Сиёсат  жимликдаги кўпчилик эмас, балки фаол озчилик томонидан белгиланганда, ўйин манфаатларига мос келмайдиган қарорлар қабул қилинади.”

ФИДЕънинг таъкидлашича, қоида элита шахматчиларнинг халқаро уста даражасидаги рақиб ёки ундан анча кучсиз клуб шахматчисини енггани учун бир хил миқдорда рейтинг очкоси олишининг олдини олишга қаратилган.

“Агар супергроссмейстер ҳар йили ўнлаб шундай партиялар ўйнаса, бу рейтинг тизимининг мазмунини яққол бузади”, — дейилади ФИДЕ баёнотида. — “Шу боис, келажакда рейтинг тизимининг аниқлигини ҳимоя қилиш учун ушбу қоидани тузатдик.”

ФИДЕ қарорлари амалдаги регламентларга мос келганини ва “муайян шахсларни блоклашга қаратилган импулсив реакция” бўлмаганини алоҳида таъкидлади.

Накамура ижтимоий тармоқлардаги норозилик ортиқча бўлганини айтди, бироқ келажакда бошқалар бундай йўлдан фойдалана олмаслиги учун ФИДЕ чоралар кўриши кераклигини ҳам қўшимча қилди.

“Келажакда, эҳтимол, умуман рейтинг бўйича ўрин бўлмаслиги керак, чунки уни жуда осон суиистеъмол қилиш мумкин”, — деди у. — “Шахматчилар тизимдан фойдаланади.”

Номзодлар турнири 28 мартдан 16 апрелгача Кипрда бўлиб ўтади. Унинг ғолиби Ҳиндистондан амалдаги жаҳон чемпиони — Доммаражу Гукеш билан учрашади.