Биттаси ўзбекка тегишли! Мундиалнинг 35 рекорди

Komp: Xabar sarlavhasi ostidagi

Жаҳон чемпионати бу нафақат кубок учун кураш, балки тарихдан жой олиш имконияти ҳамдир. Ҳар тўрт йилда футболчилар, мураббийлар ва ҳатто ҳакамлар ўз номини рекордлар китобига ёздириш имконига эга бўладилар.

Айрим ютуқлар абадийдек кўринади: олтита мундиалда иштирок этадиган футболчини ёки бир турнирда Жюст Фонтеннинг ақл бовар қилмас 13 та голини ва Олег Саленконинг пента-трикини такрорлай оладиган ҳужумчини тасаввур қилиш қийин.

Бироқ “ЖЧ-2026” статистик жадвалларни жиддий ўзгартириши мумкин. Лионель Месси бир нечта рекордларини мустаҳкамлаш имкониятига эга, Килиан Мбаппе Мирослав Клозенинг рекордига кўз тиккан, мураббийлар орасида эса Дидье Дешам тарихий кўрсаткичларга яқинлашмоқда.

Жаҳон чемпионатларининг 35 та асосий рекордини кўриб чиқамиз ва уларнинг қайсилари шу ёзнинг ўзида янгиланиши мумкинлигини баҳолаймиз.

ЎЙИНЛАР: МЕССИ ВА ПЕЛЕ МЕРОСИ

Терма жамоалар сони оширилганидан кейин жаҳон чемпионати янада кенгайди, шунинг учун ўйинлар билан боғлиқ тарихий рекордларни ўрнатиш энди анча осонлашди. Лионель Месси ўз натижасини аниқ яхшилайди ва рақибларини яқинлаштирмаслиги эҳтимолдан йироқ эмас.

Рекорд №1. Жаҳон чемпионатларида энг кўп ўйин

Лионель Месси — 26 ўйин

Криштиану Роналду — 22 ўйин

Мануэль Нойер, Лука Модрич — 19 ўйин

Месси аллақачон тарихни қайта ёзди ва 2026 йилда таъқибчиларидан янада узоқлашиши мумкин. Агар аргентиналик футболчи бир нечта ўйинда қатнашса ҳам, кўрсаткич 30 ўйиндан ошиб кетади.

Рекорд №2. Энг кўп ўйин вақти

Лионель Месси — 2315 дақиқа

Мануэль Нойер — 1770

Криштиану Роналду — 1764

Лука Модрич — 1648

Бу рекорд бевосита аввалгиси билан боғлиқ. Аргентина яна бир бор плей-оффнинг чуқур босқичларига чиқса, кўрсаткич 2500 дақиқадан ҳам ошиб кетиши мумкин. Таъқибчиларнинг фарқни қисқартириши қийин. Мессининг натижасини фақат рўйхатдаги кимдир ЖЧ-2030да иштирок этсагина янгилаши мумкин. Балки буни Роналду уддалар?

Рекорд №3. Майдонга тушган ҳолда энг кўп жаҳон чемпионатларида иштирок

Месси, Роналду, Маттеус, Карбахаль, Маркес, Гуардадо — 5

Нойер, Нагатомо, Модрич — 4

Бу рекорд, шубҳасиз, янгиланади. Агар фавқулодда ҳолатлар, масалан жароҳатлар бўлмаса, Месси ва Роналду тарихда олтита жаҳон чемпионатида ўйнаган илк футболчиларга айланади. Уларнинг биринчи мундиали 2006 йилда бўлган эди. Бу ҳақиқий тарих!

Рекорд №4. Энг ёш футболчи

Норман Уайтсайд (Шимолий Ирландия) — 17 ёш 41 кун (ЖЧ-1982)

Бу рекорд 2026 йилда аниқ янгиланмайди. Бу мундиалда шимолий ирландиялик футболчига энг яқин натижани мексикалик Хильберто Мора қайд этди. У ҳам 17 ёшда, аммо кузда 18 га тўлади. Шунга қарамай, бундай ёшда жаҳон чемпионатида ўйнашнинг ўзи катта ютуқ.

Рекорд №5. Финалда ўйнаган энг ёш футболчи

Пеле — 17 ёш 269 кун (ЖЧ-1958)

Пеле бу рекордни 1958 йилда ўрнатган. Уни такрорлаш учун нафақат фавқулодда истеъдод, балки бутун жамоанинг ажойиб турнири ҳам талаб қилинади. Биз юқорида тилга олган Хильберто Мора бу рекордни янгилай олмайди: ҳатто Мексика сенсацион тарзда финалга чиқса ҳам, у Пеледан каттароқ бўлади.

Рекорд №6. Энг ёши катта футболчи

Эссам Эл-Ҳаддари — 45 ёш 161 кун (ЖЧ-2018)

Мисрлик дарвозабон шундай ноёб натижа қайд этдики, у ҳозиргача деярли абадийдек кўринади. Унинг асосий таъқибчиси — шотландиялик Крейг Гордон, аммо у ҳозирча 43 ёшда. Шунинг учун АҚШдаги турнирда рекорд янгиланмайди.

Рекорд №7. Финалда ўйнаган энг ёши катта футболчи

Дино Дзофф (Италия) — 40 ёш 133 кун (ЖЧ-1982)

Италиялик Дино Дзоффнинг бир нечта рақиби бор: Крейг Гордон, Криштиану Роналду, Гильермо Очоа ва Лука Модрич. Уларнинг барчаси ҳозир Дзоффдан каттароқ. Португалиялик ва хорват футболчиларнинг имконияти яхши. Шотландия ва Мексиканинг финалга чиқишини эса кутмасак керак.

ГОЛЛАР: МБАППЕ КЛОЗЕНИ, МЕССИ ЭСА ПЕЛЕНИ ҚУВМОҚДА

Тўпурарлик билан боғлиқ ютуқлар ҳар доим жаҳон чемпионатларининг энг муҳим рекордлари ҳисобланган. Энг машҳур рекордларнинг катта қисми айнан шу ерда жамланган.

Рекорд №8. Жаҳон чемпионатларида энг кўп гол

Мирослав Клозе — 16

Лионель Месси — 13

Килиан Мбаппе — 12

Клозенинг рекорди жиддий хавф остида. Мбаппе ва Месси жамоалари турнирда узоққа бориш имкониятига эга, демак ҳар иккисида ҳам 4–5 тадан гол уриш имкони бўлади. Айниқса, Килиан ҳозир ажойиб формада ва ҳар бир мундиалда ёрқин ўйин намойиш этмоқда.

Рекорд №9. Энг кўп турнирда гол урган футболчи

Криштиану Роналду — 5

Лионель Месси — 4

ЖЧ-2026да битта голнинг ўзи Криштиану Роналду учун ноёб натижа бўлади — у олтита турли мундиалда гол урган биринчи футболчига айланади. Мессининг кўрсаткичи бир турнир кам. У тенглашиши мумкин, аммо рекордни янгилай олмайди.

Рекорд №10. Бир жаҳон чемпионатида энг кўп гол

Жюст Фонтен (Франция) — 13 (ЖЧ-1958)

Турнир кенгайгани сабабли бу рекордни янгилаш имконияти ортди, аммо француз футболчисининг натижаси қарийб 70 йилдан бери сақланиб турибди. Унга фақат бир марта Герд Мюллер жиддий яқинлашган ва 10 та гол урган. Ҳозирги шароитда бир мундиалда 13 та гол урилишига ишониш қийин.

Рекорд №11. Бир ўйинда энг кўп гол

Олег Саленко (Россия) — 5 (ЖЧ-1994)

Пента-трикни жаҳон чемпионатида фақат бир футболчи — россиялик Олег Саленко қайд этган. Ҳатто иштирокчилар сони кўпайган бўлса ҳам, бу натижа ҳали ҳам фантастикадек кўринади. Аммо Гаити ва Кабо-Верде каби кучли ва кучсиз жамоалар ўртасидаги ўйинларда якка тартибдаги ажойиб перформансни кўришимиз мумкин.

Рекорд №12. Голли ўйинларнинг энг узун серияси

Жюст Фонтен (ЖЧ-1958), Жаирзиньо (ЖЧ-1970) — 6 ўйин

Лионель Месси — 4 ўйин

Мессининг кетма-кет гол урилган ўйинлари серияси тўрттага етган. Агар у гуруҳ босқичидаги учала ўйинда ҳам гол урса, Жюст Фонтен ва Жаирзиньонинг буюк рекордини янгилайди.

Рекорд №13. Финалларда энг кўп гол

Килиан Мбаппе — 4 (ЖЧ-2018, ЖЧ-2022)

Лионель Месси — 2 (ЖЧ-2022)

Француз футболчиси бу кўрсаткич бўйича аллақачон якка пешқадам ҳисобланади ва агар унинг терма жамоаси кетма-кет учинчи марта финалга чиқса, устунлигини янада ошириши мумкин. Бироқ Аргентина ҳам финалга чиқиши мумкин. Шунда Месси рекордчи бўлиш учун хет-трик қайд этиши керак бўлади.

Рекорд №14. Жаҳон чемпионатидаги энг ёш гол муаллифи

Пеле — 17 ёш 239 кун

Рекорд №15. Жаҳон чемпионати финалидаги энг ёш гол муаллифи

Пеле — 17 ёш 249 кун

Жаҳон чемпионати бошланадиган вақтда ҳам, финал куни ҳам юқорида тилга олган мексикалик Хильберто Мора Пеле 1958 йилдаги ёшидан каттароқ бўлади. Шунинг учун бу рекордлар 2026 йилда янгиланмайди. Бразилиялик афсона ҳанузча тенгсиз бўлиб қолмоқда.

Рекорд №16. Энг ёши катта гол муаллифи

Роже Милла (Камерун) — 42 ёш 39 кун (ЖЧ-1994)

Бу рекордни янгилаш имконияти асосан дарвозабон Крейг Гордонда бор — у Роже Милладан бир ёш катта. Майдон футболчилари ичида эса бу натижани Криштиану Роналду янгилаши мумкин, аммо у ҳозирча 41 ёшда.

Рекорд №17. Финалда гол урган энг ёши катта футболчи

Нильс Лидхольм (Швеция) — 35 ёш 364 кун (ЖЧ-1958)

Бу рекордни янгилаш имконияти бир нечта футболчида бор. Лука Модрич, Криштиану Роналду, Лионель Месси, Аксель Витсель ва Марко Арнаутович Нильс Лидхольм натижасини ортда қолдириши мумкин. Бироқ аввал финалга чиқиш талаб этилади.

Рекорд №18. Энг тезкор гол

Ҳакан Шукур (Туркия) — 10,8 сония (ЖЧ-2002)

Бу рекорд йигирма йилдан ортиқ вақтдан бери сақланиб келмоқда ва ҳали ҳам ҳайратланарли кўринади. Эрта голлар кўпинча тасодифий бўлгани учун ҳар қандай майдон футболчиси тарихга кириши мумкин. Бироқ жаҳон чемпионатлари тарихида фақат 13 марта биринчи дақиқада гол урилган.

Рекорд №19. Энг кўп голли узатма

Пеле — 10

Лионель Месси — 8

Бу ерда Месси Пеле рекордига таҳдид солмоқда. Учта голли узатманинг ўзи Мессига янги рекорд ўрнатиш учун етарли. Агар у терма жамоада муҳим роль ўйнашда давом этса, бу эҳтимол жуда юқори.

Рекорд №20. Бир турнирда энг кўп голли узатма

Раймон Копа (Франция) — 9 (ЖЧ-1958)

Бу жаҳон чемпионатларининг энг кам баҳоланадиган рекордларидан бири. Ҳозирги футболда бир мундиалда 10 та голли узатма бериш деярли тасаввур қилиб бўлмайдиган ҳолат.

Рекорд №21. Карьера давомида ЖЧда энг кўп гол+пас

Пеле — 22 (12+10)

Лионель Месси — 21 (13+8)

Килиан Мбаппе — 15 (12+3)

Месси яна Пеленинг меросига таҳдид қилмоқда. Битта самарали ҳаракат рекордни такрорлаш учун, иккитаси эса янгилаш учун етарли. Килиан Мбаппе ҳам яқин турибди ва эҳтимол ЖЧ-2030да жанубий америкалик афсоналарни ортда қолдиришга ҳаракат қилади.

Рекорд №22. Бир турнирда энг кўп гол+пас

Адемир (Бразилия) — 15 (9+6, ЖЧ-1950)

Жюст Фонтен (Франция) — 15 (13+2, ЖЧ-1958)

Ўйинлар сони кўпайган бўлса-да, бу рекордни янгилаш ҳали ҳам жуда қийин. Бир турнирда 16 та самарали ҳаракат амалга ошириш деярли уддалаб бўлмас вазифадек кўринади.

ДАРВОЗАБОНЛАР: КЎПИНЧА СОЯДА ҚОЛАДИГАН РЕКОРДЛАР

Дарвозабонлар ҳужумчиларчалик эътиборга тушмайди, аммо уларнинг ютуқлари ҳам ўнлаб йиллар давомида сақланиб қолади.

Рекорд №23. Энг кўп қуруқ ўйин

Фабьен Бартез, Питер Шилтон — 10

Мануэль Нойер — 7

Тибо Куртуа — 7

Бу вазифа осон эмас. Нойер ва Куртуа учун деярли мукаммал турнир керак бўлади. Бироқ гуруҳ босқичидаги учта қуруқ ўйиннинг ўзи уларни Бартез ва Шилтон билан тенглаштириши мумкин.

Рекорд №24. Энг узун қуруқ серия

Вальтер Дзенга (Италия) — 517 дақиқа (ЖЧ-1990)

Дзенга кетма-кет бешта ўйинни гол ўтказмасдан ўтказган. Ҳозирги футболда бу натижа деярли амалга ошмасдек кўринади. Аммо футболда ҳамма нарса бўлиши мумкин.

Рекорд №25. Карьера давомида ЖЧда энг кўп гол ўтказиб юборган дарвозабон

Антонио Карбахаль (Мексика), Муҳаммад Ал-Деайя (Саудия Арабистони) — 25

Мэттью Райан (Австралия) — 20

Мануэль Нойер (Германия) — 16

Агар Нойер қуруқ ўйинлар бўйича рекордни янгилай олмаса, аксинча энг кўп гол ўтказиб юбориш бўйича рекордга яқинлашиши мумкин. Бу унчалик мақтанарли эмас, аммо рекорд барибир рекорд. Бунинг учун унга яна ўнта гол ўтказиб юбориш керак бўлади. Австралиялик Мэттью Райаннинг эса бу антирекордни қайд этиш эҳтимоли юқорироқ.

Рекорд №26. Бир турнирда энг кўп ва энг кам гол ўтказиш

Максимум     16 (Хон Юн Док, Жанубий Корея, ЖЧ-1954)

Минимум      0 (Паскаль Цубербюллер, Швейцария, ЖЧ-2006)

Ҳар икки рекорд ҳам деярли амалга ошмасдек кўринади. Бир турнирда 17 та гол ўтказиб юбориш ҳам, умуман гол ўтказмаслик ҳам жуда қийин. Аммо назарий жиҳатдан учта 0:0 ҳисобидаги дуранг билан ҳам гуруҳдан чиқмасдан тарихга кириш мумкин.

Рекорд №27. Бир ўйинда энг кўп сейв

Тим Ҳовард (АҚШ) — 16 (Бельгияга қарши, ЖЧ-2014)

Бу рекорд учун кучсиз ҳимоя ва дарвозабоннинг феноменал ўйини бир вақтнинг ўзида керак бўлади. Аутсайдер жамоалар иштирокидаги ўйинларда шунга ўхшаш ҳолатларни яна кўришимиз мумкин.

МУРАББИЙЛАР: ДЕШАМ БУЮКЛАР ИЗИДАН БОРМОҚДА

Мураббийлар рекордлари футболчиларникига қараганда анча кам янгиланади. Шунинг учун уларнинг кўпчилиги ўнлаб йиллар давомида сақланиб қолади.

Рекорд №28. Жаҳон чемпионатларида энг кўп ўйин ўтказган мураббий

Хельмут Шён (Германия) — 25

Дидье Дешам (Франция) — 19

Златко Далич (Хорватия) — 14

ФИФА худди Дидье Дешамнинг эҳтимолий рекорди учун жаҳон чемпионатидаги ўйинлар сонини кўпайтиргандек. Франция ярим финалга чиқса, Хельмут Шённинг натижаси янгиланади. Бироқ хатога ўрин йўқ — Дешам мундиалдан кейин терма жамоани тарк этади, демак рекордни айнан шу турнирда ўрнатиши керак.

Рекорд №29. Жаҳон чемпионатларида энг кўп ғалаба

Хельмут Шён (Германия) — 16

Дидье Дешам (Франция) — 14

Бу ерда Дешамнинг имконияти янада юқори. Унга фақат учта ғалаба керак. Бу вазифани ҳатто гуруҳ босқичидаёқ бажариш мумкин.

Рекорд №30. Энг кўп чемпионлик унвони

Витторио Поццо (Италия) — 2

Дидье Дешам (Франция) — 1

Лионель Скалони (Аргентина) — 1

Витторио Поццонинг рекордини ҳам Дешам, ҳам Скалони такрорлаши мумкин. Аммо ҳозирча уни ортда қолдиришнинг иложи йўқ, чунки бунинг учун учинчи чемпионлик талаб қилинади.

Рекорд №31. Энг кўп жаҳон чемпионатларида иштирок этган мураббий

Карлос Алберто Паррейра — 6

Карлуш Кейруш — 4

Дидье Дешам — 3

Бразилиялик Карлос Алберто Паррейранинг рекорди деярли етилмас кўринади. Ҳозир Гана терма жамоаси мураббийи Карлуш Кейруш ҳисобида тўртта, Дидье Дешам ҳисобида эса учта мундиал бор. Келажакда айнан француз мутахассиси бу натижага яқинлаша олиши мумкин, чунки Кейрушга тўрт йилдан кейин 77 ёш тўлади.

Рекорд №32. Энг ёш мураббий

Хуан Хосе Трамутола (Аргентина) — 27 ёш (ЖЧ-1930)

Бу рекорд футбол бутунлай бошқача бўлган даврга тегишли. Ҳозирги кунда энг ёш мураббий — Юлиан Нагельсманн бўлиб, у 38 ёшда. Замонавий футболда ҳатто бу ёш ҳам баъзан мундиалда терма жамоани бошқариш учун етарли эмасдек кўринади.

Рекорд №33. Энг ёши катта мураббий

Отто Реххагель (Греция) — 71 ёш (ЖЧ-2010)

Дик Адвокат (Кюрасао) — 78 ёш (ЖЧ-2026)

Уго Броос (Жанубий Африка Республикаси) — 74 ёш (ЖЧ-2026)

Мирослав Коубек (Чехия) — 74 ёш (ЖЧ-2026)

Карлуш Кейруш (Гана) — 73 ёш (ЖЧ-2026)

Бу рекорд ЖЧ-2026да албатта янгиланади. Тўрт нафар мураббий Отто Реххагелдан каттароқ. Аммо Дик Адвокатнинг натижасини янгилаш осон бўлмайди — у Кюрасао терма жамоасини 78 ёшида мундиалга олиб келмоқда.

ҲАКАМЛАР: ЭНГ КАМ ЭСГА ОЛИНАДИГАН РЕКОРДЛАР

Ҳакамлар жаҳон чемпионатларининг асосий қаҳрамонларига айланмайди, аммо уларнинг ҳам ўз статистик тарихи мавжуд.

Рекорд №34. Энг кўп мундиалда бош ҳакам сифатида қатнашиш

14 нафар ҳакам учтадан жаҳон чемпионатида бош ҳакам сифатида ишлаган. Келаётган турнирда ҳеч ким бу натижани ортда қолдира олмайди.

Расман, Эронлик Алиризо Фағони ўзининг тўртинчи жаҳон чемпионатига бормоқда, аммо улардан бирида у фақат захира ҳаками сифатида қатнашган. Шунинг учун рекорд ҳозирча сақланиб қолади.

Рекорд №35. Жаҳон чемпионатларида энг кўп бошқарилган ўйин

Равшан Ирматов — 11

Сесар Рамос — 7

Алиризо Фағони — 6

Клеман Тюрпен — 5

Шимон Марциняк — 5

Сесар Рамос ва Алиризо Фағони Равшан Ирматовнинг рекордини янгилаш учун асосий номзодлар ҳисобланади. Ҳозирги форматда бир ҳакам бир турнир давомида бештагача ўйинни бошқариши мумкин. Шу сабабли уларнинг тарихга кириш имконияти мавжуд.

Равшан Ирматовнинг 11 та ўйинлик рекорди эса ҳозирча Ўзбекистон футболи учун жаҳон чемпионатлари тарихидаги энг ёрқин ҳакамлик ютуқларидан бири бўлиб қолмоқда.

Тезкор! Шомуродовни суперклуб олмоқчи

АҚШ нега айнан Ўзбекистон терма жамоасини қаттиқ текширди?

Бунақаси Шомуродов фаолиятида биринчи марта бўлди

 

Фикрлар

Фикр қолдириш учун авторизациядан ўтинг!